ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਮਾਰਚ (ਖਬ਼ਰ ਖਾਸ ਬਿਊਰੋ) :
ਟੀਮਲੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ’ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਔਸਤਨ ਸਿਰਫ਼ 19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ-ਸੂਟ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਕਾਬਜ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਉੱਚ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ’ਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, “ਉੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ’ਚ ਕਾਫ਼ੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਹੈ। ਔਸਤਨ, ਸਿਰਫ਼ 19 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੀ-ਸੂਟ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਨ ਅਤੇ 46 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ”।
ਰਿਪੋਰਟ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਦਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2.9 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧ ਕੇ 3.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ’ਚ ਦੇਖੇ ਗਏ ਮੁੱਖ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਕਿਰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰ (LFPR) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਹਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ’ਚ ਸੀਮਤ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੌਕੇ, ਸਮਾਜਿਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ, ਅਤੇ ਲਚਕਦਾਰ ਕੰਮ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਕ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਕਾਰਜਬਲ ’ਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਉਦਯੋਗ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ’ਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਪ੍ਰਚੂਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟਰੀ-ਪੱਧਰ ਦੀਆਂ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੀ-ਸੂਟ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਅਨੁਪਾਤ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 64 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਤੇ 68 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸਾਰੀ, ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਰਗੇ ਉਦਯੋਗ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ ਅਨੁਪਾਤ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੇ ਪੁਰਸ਼-ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।
ਠੇਕੇ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਤੋਂ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 28.7 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਮੋਹਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ (14.2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ (14.1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ’ਚ ਮਹਾਂਨਗਰ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਹਿਲਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ’ਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ, ਲਚਕਦਾਰ ਕੰਮ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਦਯੋਗਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ, ਕਾਰਜਬਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।